Czy środki zgromadzone w OFE są dziedziczone?

Czy zawsze te środki należą do masy spadkowej?

            Na wstępie należy wskazać, że udzielenie odpowiedzi na te pytania zależy od konkretnego stanu faktycznego, bowiem sytuacja prawna zróżnicowana jest w zależności od tego, czy zmarły wskazał osobę uposażoną do odbioru tych środków.

            Zgodnie z art. 132 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku.

            Oznacza to, że co do zasady środki zgromadzone w OFE wchodzą w skład spadku. Podlegają one wówczas rygorom prawa spadkowego i są dziedziczone przez spadkobierców (ustawowych lub testamentowych, z wyłączeniem osób, które odrzuciły spadek).

            Jeżeli natomiast przez zmarłego została złożona dyspozycja, komu mają przypadać środki zgromadzone w OFE, wówczas wyjęte są one spod reżimu prawa spadkowego. Oznacza to, że nawet w razie odrzucenia spadku (np. z powodu nadmiernego zadłużenia) osobie uposażonej przysługuje możliwość wypłaty tych środków.

            Zgodnie z dyspozycją art. 132 ust. 3 i 4 ustawy, OFE dokonuje wypłaty środków należnych osobie wskazanej przez zmarłego w terminie 3 miesięcy, nie wcześniej jednak niż w terminie 1 miesiąca od dnia przedstawienia funduszowi urzędowego dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby uprawnionej.

            Oznacza to, że ZUS ma obowiązek wypłacić należne pieniądze w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia takiego wniosku.

            Wypłata dokonywana bezpośrednio na rzecz osoby wskazanej przez zmarłego może nastąpić w formie wypłaty jednorazowej lub w formie wypłaty w ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 2 lata, zgodnie z pisemną dyspozycją osoby uprawnionej.

            Co istotne, nabycie tytułem dziedziczenia środków z OFE i subkonta ZUS nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Ale to nie oznacza, że Zakład wypłaci kwotę niepomniejszoną o podatek od spadku.

            Jednakże wypłata środków zgromadzonych na subkoncie ZUS podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zakład jako płatnik jest zobowiązany do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 19 proc. Podatek jest potrącany od przekazywanych środków, a na konto uposażonego trafia kwota pomniejszona o wartość podatku. Wówczas nie ma również obowiązku wykazywania w zeznaniu rocznym PIT tego dochodu.